الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
194
تفسير مجمع البيان (فارسى)
پس آيا كوشش نكرديد شما كوشش قبيله مازن و آيا كفيلان من در وفاء برابر و يكسانند . سواء به معناى مستوى و برابرى است ، و تقديرش فهل كفلائى مستوون فى الوفاء ، و چارهاى از اين تقدير نيست براى اينكه سواء اگر مصدر باشد آن چيزيست كه مقدم شده بر آن صله آن ، و جايز است تعليق حتّى به قول خدا ، تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ و جايز نيست اينكه هى مبتداء و حتى در موضع خبر باشد ، براى آنكه فايدهاى در آن نيست زيرا هر شب داراى اين صفت است و مطلع مجرور به حتى و آن در معناى الى است . تفسير : ( إِنَّا أَنْزَلْناهُ ) هاء كنايه از قرآنست گرچه ذكرى از آن در ميان نيامده براى اينكه حال در آن مورد مشتبه نيست . ( فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ) ابن عبّاس گويد : قرآن را خدا يك مرتبه نازل كرد از لوح محفوظ به آسمان دنيا در شب قدر ، سپس جبرئيل آن را تدريجا به پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله نازل مينمود و از اوّل تا آخرش بيست و سه سال بود . شعبى گويد : يعنى ما شروع كرديم نزول قرآن را در شب قدر . مقاتل گويد : نازل كرد آن را از لوح محفوظ بسوى سفره و ايشان نويسندگان بودند از فرشتگان در آسمان دنيا ، و نازل ميشد در شب قدر از وحى بر اندازه آنچه كه جبرئيل نازل مينمود در تمام سال بر پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله تا سال آينده .